Ảnh gia đình và kỷ vật trong phòng khách: bày cho gọn mà vẫn ấm

Trong phòng khách nhà nào cũng có một nhóm đồ khác hẳn phần còn lại: ảnh cưới, ảnh con hồi nhỏ, ảnh ông bà, cái huy hiệu của bố, con búp bê ai đó tặng từ lâu.

Chúng không được chọn theo tiêu chí trang trí, nên bày chúng cũng không theo cách bày đồ trang trí. Bài này nói về cách sắp cho gọn mà vẫn giữ được phần ấm của chúng.

Vì sao nhóm đồ này khó bày

Ba lý do, và biết chúng thì mọi quyết định sau dễ hơn.

Chúng không đồng bộ với nhau. Ảnh mỗi cái một khung, kỷ vật mỗi món một chất liệu, mỗi cỡ. Bày lên kệ thì nhìn rối, mà bỏ bớt thì không nỡ.

Không ai muốn đánh giá chúng bằng mắt. Với đồ trang trí, ta hỏi cái này có đẹp không. Với ảnh mẹ thì câu hỏi đó không dùng được.

Chúng tích lại theo thời gian. Không ai mua một lúc cả bộ. Cứ vài năm thêm một món, và không có mốc nào để dừng.

Nên vấn đề thường không phải nhà bạn có quá nhiều kỷ vật, mà là chúng chưa bao giờ được sắp lại một lần cho tử tế.

Gom lại một chỗ thay vì rải khắp phòng

Đây là thay đổi hiệu quả nhất và không tốn gì.

Rải mỗi chỗ một món thì mắt không nghỉ được ở đâu, và cả phòng trông lộn xộn dù từng món đều có ý nghĩa. Gom chúng vào một mảng — một mảng tường, một cái kệ, một mặt tủ — thì phòng gọn hẳn mà số lượng không đổi.

Mảng đó cũng đóng vai rõ ràng: đây là chỗ của nhà mình. Khách nhìn vào hiểu ngay, và người trong nhà cũng biết món mới thì để đâu.

Nếu nhiều quá cho một mảng thì chia làm hai nhóm theo ý nghĩa — ví dụ ảnh gia đình một chỗ, kỷ vật của một người một chỗ — chứ đừng chia theo kiểu rải cho đều.

Ảnh: mấy cách làm cho một bộ khung lộn xộn trông có trật tự

Không cần đổi khung đồng loạt, dù đó là cách nhanh nhất.

Thống nhất một thứ thôi. Nếu khung mỗi cái một kiểu thì cho ảnh cùng tông màu; nếu ảnh đủ loại thì cho khung cùng màu. Mắt người chỉ cần một yếu tố lặp lại là đã thấy có trật tự.

Căn theo một đường. Treo thành cụm thì căn mép dưới hoặc căn đường giữa cho thẳng hàng; đặt trên kệ thì đẩy chân khung sát về một đường.

Để khoảng cách đều nhau. Đây là thứ mắt bắt ngay dù không ai đo — khoảng cách lệch làm cụm ảnh trông bừa hơn hẳn việc khung khác nhau.

Ướm bằng giấy trước. Cắt giấy theo cỡ từng khung, dán lên tường, xê dịch cho ưng rồi mới khoan. Tường không có lỗ thừa.

Ảnh cũ thì nên số hoá. Ảnh giấy phai theo thời gian, nhất là chỗ có nắng. Chụp lại hoặc quét, lưu thành một bản — đây là việc đáng làm nhất trong cả bài này, vì mất là không lấy lại được.

Ảnh người đã mất: phần cần nhẹ tay

Chỗ này mỗi nhà một nếp, và nếp nào cũng đáng tôn trọng.

Nhiều gia đình đặt ảnh người đã khuất ở khu thờ, tách khỏi khu ảnh sinh hoạt. Nhiều nhà khác vẫn để ảnh ông bà trong phòng khách như một phần của gia đình. Cả hai đều phổ biến, và không có một quy tắc chung áp cho mọi nhà.

Nếu nhà bạn chưa có nếp rõ thì cứ hỏi người lớn tuổi trong nhà — đây là chuyện họ thường có ý kiến rõ ràng, và hỏi cũng là một cách tôn trọng.

Điều nên tránh là tự quyết rồi thay đổi khi người khác trong nhà không biết. Với nhóm đồ này, chuyện ai được quyết quan trọng không kém chuyện đặt ở đâu.

Kỷ vật: giữ mà không biến phòng khách thành kho

Phần khó nhất, vì ranh giới giữa kỷ vật và đồ cũ rất mờ.

Một cách nghĩ dùng được: không phải kỷ vật nào cũng cần được trưng ra. Có món đáng để trong tầm mắt mỗi ngày, có món chỉ cần được giữ tử tế trong hộp và lấy ra khi nhớ tới.

Chia làm ba nhóm thì mọi thứ gọn ngay: nhóm bày ra, nhóm cất kỹ nhưng biết chỗ, và nhóm có thể chuyển cho người khác trong nhà — người mà nó có ý nghĩa hơn.

Với nhóm cất kỹ, nên có một hộp riêng, ghi rõ bên ngoài, và để chỗ khô ráo tránh nắng. Nhiều kỷ vật hỏng không phải vì ai vứt đi mà vì bị nhét vào góc ẩm suốt mấy năm.

Và ghi lại câu chuyện đi kèm — một dòng thôi: cái này của ai, năm nào, vì sao giữ. Sau một thế hệ, món đồ không có câu chuyện chỉ còn là món đồ cũ.

Mấy việc thực tế hay bị quên

Ngắn, nhưng đều đã có người tiếc.

Nắng làm phai. Ảnh giấy và giấy tờ cũ đặt chỗ nắng chiếu thẳng sẽ bạc màu khá nhanh. Đây là lý do nên tránh mảng tường hướng nắng gắt cho cụm ảnh.

Kính và trẻ nhỏ. Khung kính trên kệ thấp là món dễ đổ. Nhà có trẻ dưới ba tuổi thì để lên cao hoặc dùng loại không kính.

Bụi trên đồ nhiều chi tiết. Kỷ vật thường không lau được như đồ trang trí — nên chọn chỗ ít bụi, hoặc để trong tủ kính nếu món quan trọng.

Ẩm. Giấy, vải, gỗ đều chịu ẩm kém. Tránh tường hay ẩm và tránh sát nền.

Chụp lại toàn bộ một lần. Chụp cả mảng, chụp từng món quan trọng. Hữu ích khi chuyển nhà, khi làm bảo hiểm, và khi cần nhớ lại cách bày cũ.

Khi phải bớt đi

Có lúc phải bớt thật — chuyển sang nhà nhỏ hơn, hoặc phòng khách đã quá chật.

Đừng quyết vào lúc đang vội hoặc đang buồn. Chọn một buổi rảnh, lấy hết ra, rồi chia ba nhóm như trên.

Với món khó quyết, có một cách nhiều người thấy nhẹ hơn: chụp ảnh lại rồi mới buông. Phần lớn giá trị của những món này nằm ở ký ức, và ảnh giữ được phần đó.

Và hỏi người trong nhà trước khi bỏ bất cứ thứ gì thuộc về người khác — kể cả khi nó đã nằm trong nhà mình nhiều năm. Đây là loại chuyện rất dễ để lại trách móc lâu dài.

Ba điều gọn lại

Một, gom vào một mảng thay vì rải khắp phòng — phòng gọn hẳn mà không phải bỏ món nào.

Hai, cụm ảnh chỉ cần thống nhất một yếu tố và căn khoảng cách cho đều là đã có trật tự, không cần đổi khung đồng loạt.

Ba, không phải kỷ vật nào cũng cần trưng ra; chia ba nhóm — bày ra, cất kỹ có ghi chỗ, và chuyển cho người mà nó có ý nghĩa hơn.