Đồ trong phòng khách: bày bao nhiêu là vừa

Phòng khách là nơi tích tụ đồ nhanh nhất trong nhà: quà tặng, đồ mua theo cảm hứng, đồ mang từ nhà cũ sang, đồ người thân cho. Sau vài năm thì mặt tủ kín, kệ đầy, và không ai nhớ vì sao có món nào.

Bài này bàn cách xác định bày bao nhiêu là vừa, và cách dọn bớt mà không phải vứt đi thứ gì có ý nghĩa.

Dấu hiệu phòng khách đang quá tải

Ba dấu hiệu đo được, không cần thẩm mỹ gì:

Lau dọn mất quá lâu. Nếu lau bụi một vòng phòng khách mất hơn hai mươi phút vì phải nhấc từng món lên, thì số món đã vượt mức duy trì được. Hệ quả thật là bạn sẽ lau thưa dần, và bụi tích lại.

Không còn chỗ đặt tạm. Khách tới, muốn đặt cốc nước hay chìa khoá xuống mà không tìm được chỗ trống — đó là dấu hiệu rõ nhất.

Có món bạn không nhớ từ đâu ra. Món ở trong phòng mà không ai biết lai lịch thì nó chỉ còn là vật chiếm chỗ.

Con số tham khảo

Không có luật, nhưng có mấy tỉ lệ mà giới làm nội thất hay dùng và chúng dễ kiểm:

Mặt tủ hoặc kệ nên còn trống ít nhất một phần ba. Khoảng trống làm những món còn lại nổi lên; bày kín thì mắt không biết nhìn vào đâu và mọi món cùng chìm.

Một cụm ba món hơn năm món rời. Đồ nhỏ nhóm lại theo cụm — cùng khay, cùng góc — thì gọn hơn nhiều so với rải đều khắp mặt.

Một điểm nhấn cho mỗi mảng tường. Một bức tranh lớn tốt hơn năm khung nhỏ treo tản mát, trừ khi năm khung đó được sắp thành một cụm có đường căn chung.

Chiều cao xen kẽ. Vài món cao vài món thấp thì có nhịp; cùng một chiều cao thì trông đơn điệu.

Cách dọn bớt mà không phải vứt

Đây là phần khó nhất, vì phần lớn món trong phòng khách đều có lý do tình cảm nào đó.

Luân phiên theo mùa. Giữ khoảng một nửa số món trên kệ, số còn lại cất trong hộp, và đổi mỗi vài tháng. Cách này giải quyết gần hết vấn đề: không món nào bị bỏ, phòng lúc nào cũng gọn, và mỗi lần đổi thì nhà trông mới.

Gom vào một chỗ trưng bày. Một tủ kính hoặc một kệ riêng dành cho đồ sưu tầm và kỷ niệm. Tập trung lại thì chúng thành một bộ sưu tập có chủ ý, thay vì rải ra thành đồ vụn.

Chụp ảnh rồi cất. Với món có kỷ niệm mà không hợp không gian, nhiều người chụp một tấm ảnh rồi cất món đó đi. Kỷ niệm nằm ở câu chuyện, và tấm ảnh giữ được câu chuyện.

Chuyển sang phòng khác. Món không hợp phòng khách có khi rất hợp phòng làm việc hoặc phòng ngủ.

Hỏi người trong nhà trước khi bỏ. Món bạn thấy thừa có thể là món ai đó quý. Đây là nguyên nhân của rất nhiều chuyện không vui khi dọn nhà.

Mấy nhóm đồ có vấn đề riêng

Đồ dễ vỡ — đặt lùi vào trong, không đặt mép kệ. Nhà có trẻ nhỏ hoặc mèo thì để trong tủ kính hoặc lên cao.

Đồ nặng — đặt thấp và sát chân đỡ. Đừng đặt lên kệ treo tường, nhất là kệ bắt vào tường thạch cao.

Đồ nhiều chi tiết chạm trổ — đẹp nhưng là chỗ bám bụi mà không lau tới được. Nhà có người dị ứng thì cân nhắc số lượng.

Đồ có nước — bể mini, bát nước thả hoa. Nước đọng quá bảy ngày là chỗ muỗi đẻ, nên phải thay hoặc phải có dòng chảy.

Cây — chỉ đặt ở chỗ đủ sáng. Cây héo trong phòng khách trông tệ hơn nhiều so với không có cây, và chỗ tối thì không loại nào sống lâu.

Đồ thờ và tượng — nếu nhà có thờ thì khu thờ nên tách khỏi khu trang trí, và điều đó thì hầu như gia đình nào cũng tự thấy.

Bàn trà và khay: hai món quyết định nhiều nhất

Trong phòng khách Việt, bàn trà là mặt phẳng được dùng nhiều nhất và cũng là chỗ đồ đạc tụ lại nhanh nhất — điều khiển ti vi, điện thoại, chìa khoá, cốc, giấy tờ.

Một cái khay giải quyết gần hết. Gom đồ vụn vào một khay thì mặt bàn có ranh giới rõ: trong khay là đồ dùng hằng ngày, ngoài khay là mặt trống. Cách này rẻ và hiệu quả hơn mọi lời khuyên về sắp xếp.

Bàn có ngăn kéo hoặc ngăn dưới đáng giá hơn bàn mặt trơn, dù trông kém gọn mắt hơn. Đồ có chỗ cất thì mặt bàn mới trống được lâu.

Kích thước bàn nên chừa lối đi khoảng bốn mươi tới năm mươi phân giữa bàn và ghế — hẹp hơn thì mỗi lần đứng lên phải lách.

Khi phòng khách kiêm nhiều việc

Rất phổ biến trong nhà nhỏ: phòng khách kiêm phòng ăn, chỗ học của trẻ, chỗ làm việc buổi tối, và chỗ ngủ của khách khi có người tới chơi.

Ở hoàn cảnh đó, đồ trang trí càng ít càng dễ sống, vì mỗi lần đổi công năng là một lần phải dọn. Cách nhiều nhà dùng: giữ một hai món cố định làm điểm nhấn, còn lại là đồ có công dụng — hộp đựng, giỏ, khay — chọn loại nhìn đẹp để chúng vừa dùng được vừa là trang trí.

Và chừa sẵn một chỗ trống có chủ ý — một góc bàn, một ngăn giỏ — để khi cần đổi công năng thì có chỗ đặt đồ tạm mà không phải dồn lên mặt kệ.

Ánh sáng quan trọng hơn số lượng đồ

Một điều mà nhiều người không nghĩ tới: phòng khách trông đẹp hay không phụ thuộc ánh sáng nhiều hơn phụ thuộc số món trang trí.

Một phòng ít đồ mà có ba nguồn sáng ở ba độ cao khác nhau — đèn trần, đèn đứng, đèn bàn — trông có chiều sâu hơn hẳn một phòng nhiều đồ chỉ có một đèn trần trắng.

Nếu đang phân vân nên mua thêm món gì cho phòng khách đẹp lên, thì câu trả lời thực tế thường là: thêm một cái đèn, không phải thêm một món trang trí.

Về phần bài trí theo quan niệm

Có nhiều lời khuyên về việc đặt món gì ở góc nào trong phòng khách, và các cách nói khác nhau khá nhiều tuỳ trường phái. Đó là lựa chọn của mỗi nhà.

Có một điểm mà cách nói truyền thống và lẽ thường gặp nhau: phòng bừa bộn thì không tốt — cách nói cổ diễn đạt bằng chuyện khí không lưu thông, còn cách nói thường thì là vướng chân, bám bụi, và nhìn thấy mệt. Cùng một kết luận, và cả hai đều dẫn tới việc nên dọn bớt.

Điều đáng cảnh giác là kiểu tư vấn nói rằng phòng khách cần thêm món này món kia mới đủ. Trong phần lớn trường hợp, phòng khách cần bớt chứ không cần thêm — và việc bớt thì không tốn tiền.

Tóm lại

Ba dấu hiệu quá tải: lau dọn quá lâu, không còn chỗ đặt tạm, và có món không nhớ từ đâu ra. Giữ mặt kệ trống ít nhất một phần ba, gom đồ nhỏ thành cụm, và mỗi mảng tường một điểm nhấn. Cách dọn bớt tốt nhất là luân phiên theo mùa — không món nào bị bỏ mà phòng lúc nào cũng gọn. Và nếu muốn phòng đẹp lên thì thêm một cái đèn thường hiệu quả hơn thêm một món đồ.