Bày đồ ở cửa hàng: an toàn và phần bán hàng

Cửa hàng khác nhà ở: nó có khách lạ ra vào, có hàng hoá, có nhân viên, và mọi thứ bày ra đều nói điều gì đó với người mua. Bày đồ ở cửa hàng vì vậy là quyết định kinh doanh chứ không chỉ là chuyện sở thích.

Ba câu hỏi trước khi bày bất cứ thứ gì

Nó có chắn lối đi hay chắn tầm nhìn tới hàng không? Diện tích cửa hàng là tiền. Một món chiếm mặt bàn tính tiền hoặc che mất kệ hàng là mất doanh thu đo được.

Khách nhìn vào thấy gì? Cửa hàng bày nhiều đồ mang tính tín ngưỡng thì với một số khách là thân thuộc, với số khác là hơi lạ. Tuỳ ngành hàng và tuỳ khách của bạn.

Ai lau nó? Đồ ở cửa hàng bám bụi nhanh hơn ở nhà nhiều vì cửa mở suốt ngày. Món phức tạp nhiều khe chạm thì sau một tháng nhìn cũ hẳn — và một món thờ phủ bụi thì phản tác dụng so với không có.

An toàn — phần quan trọng nhất ở cửa hàng

Đây là chỗ khác biệt lớn nhất so với nhà ở, vì cửa hàng có người lạ và có trách nhiệm pháp lý.

Lối thoát hiểm không được chắn. Đây là quy định, không phải lời khuyên. Đặt kệ, tủ, tượng lớn hay bất cứ thứ gì chắn lối thoát là vi phạm và là rủi ro chết người. Nếu không rõ lối thoát của mặt bằng mình ở đâu thì hỏi ban quản lý toà nhà hoặc cơ quan phòng cháy chữa cháy địa phương.

Bình chữa cháy phải lấy được ngay. Đừng để đồ chắn trước nó, và đừng để nó khuất sau kệ hàng.

Thắp hương và đốt vàng mã. Cửa hàng nhiều giấy, vải, hàng hoá dễ cháy — nguyên tắc chặt hơn ở nhà: bát hương đặt xa vật dễ cháy, không thắp rồi bỏ đi, đốt vàng mã ngoài trời và đợi tàn hẳn. Ở trung tâm thương mại hoặc chung cư thương mại thì hỏi ban quản lý trước, nhiều nơi cấm hẳn lửa trần trong mặt bằng.

Đồ nặng đặt cao là rủi ro. Tượng lớn trên nóc tủ, trên kệ cao — khách và trẻ em va vào là đổ. Đặt thấp, hoặc cố định vào tường.

Đồ dễ vỡ ở tầm với của trẻ. Khách mang con vào cửa hàng là chuyện bình thường. Món dễ vỡ hoặc có cạnh sắc nên để cao hoặc trong tủ kính.

Nước gần ổ điện. Bể cá, đài phun nước — cửa hàng có nhiều thiết bị điện và dây rợ hơn nhà.

Bàn thờ Thần Tài ở cửa hàng

Rất phổ biến trong các cửa hàng Việt Nam, và có mấy điều thực tế:

Ai chăm. Đây là câu hỏi quan trọng nhất. Thay nước, thay hoa, thắp hương — phải rõ là việc của ai, nhất là với cửa hàng có nhiều ca. Lập ra rồi bỏ bê là tệ hơn không lập.

Đừng bắt nhân viên làm nếu họ theo tín ngưỡng khác. Đây là chuyện tôn trọng, và cũng là chuyện quan hệ lao động. Phân công cho người nhận làm tự nguyện.

Chỗ đặt phải tránh lối đi và tránh chỗ khách hay đứng. Không phải vì quy ước mà vì thực tế: khách vô ý va phải thì ngại cho cả hai bên.

Phòng cháy như phần trên — và đặc biệt chú ý nếu cửa hàng đóng cửa mà hương còn cháy.

Đồ cúng để lâu. Mâm lễ ở cửa hàng có khi để cả ngày trong nhiệt độ phòng. Hạ lễ sớm và xử lý cho khỏi phí.

Những thứ ảnh hưởng tới bán hàng nhiều hơn

Nếu mục đích là bán được nhiều hơn thì mấy thứ sau có tác động đo được, khác với những thứ chỉ đo bằng cảm giác:

Ánh sáng. Cửa hàng đủ sáng, hàng hoá được chiếu rõ, không có vùng tối ở góc kệ. Đây là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất tới việc khách có bước vào hay không. Đèn rọi vào hàng chứ không rọi vào mắt khách.

Lối đi đủ rộng. Khách không thích lách. Hai người tránh nhau được là mức tối thiểu.

Mặt tiền nhìn thấy được từ ngoài. Cửa kính bị dán kín poster thì khách không thấy bên trong có gì, và người ta ngại bước vào chỗ không nhìn được.

Giá rõ ràng. Hàng không đề giá làm một số khách bỏ đi vì ngại hỏi.

Sạch sẽ. Sàn, kính, kệ. Đây là thứ khách nhận ra ngay trong ba giây đầu.

Chỗ cho khách đứng nhìn mà không vướng. Chỗ ngay trong cửa nên để trống — khách cần vài giây định hướng khi vừa bước vào.

Nhân viên chào và không bám theo. Điều này ảnh hưởng nhiều hơn mọi cách bày trí.

Về vật phẩm bán cho chính cửa hàng

Nói thẳng một điều, kể cả khi chính chúng tôi bán những món này:

Chủ cửa hàng là nhóm khách hay được chào mời vật phẩm nhất, và lời chào thường gắn với nỗi lo — buôn bán chậm, khách vắng, năm nay tuổi xung. Đây là lúc dễ chi tiền theo cảm xúc nhất.

Mấy dấu hiệu nên dừng lại: người tư vấn cũng là người bán; giá được biện minh bằng lập luận đầu tư ("bỏ ra chừng này sẽ thu về gấp nhiều lần"); có sức ép thời gian; hoặc lời tư vấn khiến bạn thấy sợ nhiều hơn thấy yên tâm.

Cách cân đơn giản: lấy số tiền đó rồi hỏi nếu bỏ vào đèn chiếu sáng, vào biển hiệu rõ hơn, vào một đợt khuyến mãi, hay vào việc sửa lối đi — cái nào chắc chắn hơn.

Bày một món cho mình yên tâm thì hoàn toàn chính đáng, và nhiều chủ tiệm làm vậy. Chỉ là đặt nó đúng vị trí trong danh sách chi tiêu, đừng để nó đứng trước những thứ đo được.

Cửa hàng thuê mặt bằng

Phần lớn cửa hàng nhỏ là thuê mặt bằng, và điều đó giới hạn nhiều thứ:

Khoan tường, đóng đinh, gắn kệ cố định — phải hỏi chủ nhà trước, và nên có văn bản hoặc ít nhất là tin nhắn lưu lại.

Chụp ảnh hiện trạng trước khi sửa sang. Cuối kỳ thuê, đây là thứ tránh được tranh cãi về việc hư hỏng do ai.

Ưu tiên giải pháp tháo lắp được. Kệ đứng, giá di động, đèn cắm phích thay vì đèn âm trần — vừa mang đi được khi chuyển, vừa không đụng kết cấu.

Hỏi rõ về biển hiệu. Kích thước, vị trí, và quy định của địa phương về biển hiệu mặt tiền — đây là chỗ hay bị yêu cầu tháo dỡ sau khi đã làm xong.

Hai chuyện cuối năm của cửa hàng

Trang trí dịp lễ. Đèn nháy, đồ trang trí giấy và nhựa là nhóm dễ cháy. Kiểm dây trước khi treo, không để đèn cắm điện suốt đêm khi đóng cửa, và đừng treo che lối thoát hay che bình chữa cháy.

Đóng cửa nghỉ Tết. Rút tiền mặt về nơi an toàn, ngắt các thiết bị không cần, chụp ảnh hiện trạng, để lại số điện thoại liên hệ ở cửa, và kiểm camera có chạy suốt kỳ nghỉ không.

Tóm lại

Ba câu hỏi trước khi bày: nó có chắn lối đi hay chắn tầm nhìn tới hàng không, khách nhìn vào thấy gì, và ai lau nó. Phần an toàn ở cửa hàng chặt hơn ở nhà vì có người lạ: không chắn lối thoát hiểm, bình chữa cháy lấy được ngay, thắp hương và đốt vàng mã theo nguyên tắc chặt, đồ nặng không đặt cao. Với bàn thờ Thần Tài thì câu hỏi quan trọng nhất là ai chăm — và đừng bắt nhân viên theo tín ngưỡng khác phải làm. Còn muốn bán được nhiều hơn thì ánh sáng, lối đi rộng, mặt tiền nhìn thấy được, giá rõ ràng và sạch sẽ có tác động đo được.